Dienstboek

Antropoloog Nico Vink bespreekt de belangrijkste highlights van het katholicisme vanaf het einde van de verzuiling en voorziet die van commentaar. Doordat hij steeds zijn betrokkenheid laat zien, komen de thema's dichtbij. De auteur schrijft vanuit het perspectief van een buitenstaander die pogingen doet om toegang te krijgen tot vreemde werelden om deze van binnenuit te begrijpen - met andere woorden, vanuit de antropologische habitus. Hij is de westerse katholieke jongen op een Brabants internaat, de Europese pastoor in een derde-wereld-parochie, de pastorale jongeman in de homodisco. Vanwege deze invalshoek zijn zijn beschrijvingen vaak scherp en boeiend. Tussen de regels is Marx nooit verweg. Al in zijn jonge jaren voelt Vink zich aangetrokken tot 'de missie', niet omdat hij zo graag wilde bekeren, maar om andere culturen te leren kennen. Vink verblijft geruime tijd in Latijns-Amerika, met name in Brazilië. Daar maakt hij de opkomst mee van de bevrijdingstheologie, een vorm van geloofs- en kerkvernieuwing waarin hij zich zeer thuis voelt. De hernieuwde kennismaking met het Nederlandse katholicisme in de jaren zeventig valt niet mee. Tot zijn teleurstelling bemerkt hij dat zijn geloofsontwikkeling weinig begrepen wordt door zijn familie en medebroeders. Er is aandacht voor de derde wereld en voor onrecht, maar er is geen echte solidariteit. Op het terrein van maatschappelijke emancipatie nemen identity politics en lifestyle het langzaamaan over van klassen bewustzijn. Zijn kritiek op individualisme is een terugkerend thema. Hij beschrijft hoe psychologie het alledaagse taalveld is geworden, met psychologische specialisten in de rol van 'missionarissen van het ik'. De dominantie van de psychologische blik heeft kritische analyses van de structuren van de samenleving verdreven. Niet in de laatste plaats ziet hij deze psychologisering op het gebied van alternatieve spiritualiteit. De 'agnostische theist' Vink voelt zich meer thuis bij een spiritualiteit die als belangrijkste kader voor religieuze ervaring de medemenselijkheid heeft. Zo is Vinks antropologie van de hedendaagse zingeving uiteindelijk een bevrijdingstheologie.

In dit boek een verslag van de ontwikkeling van een alternatief voor het geloof uit zijn jeugd.